Türkiye’de kadın futbolu: Gelişim, engeller ve ilerleme

Dünya gündemine kendine yer edinen ve günden güne popülerliğini arttıran kadın futbolu, Türkiye’de henüz istediği görünürlüğe sahip değil. Milli Futbolcu Ferda İpek Çevik, yapılan yatırımlar ve artan takım sayısıyla Türk kadın futbolunun geliştiğinden bahsederken, karşılaştığı zorluklar arasında en büyüğünün toplumun ön yargıları olduğuna dikkat çekti.

1993 yılında TFF kararıyla resmen başlayan Kadınlar Ligi, 2023-24 yılında Süper Lig, 1. Lig, 2. Lig, 3. Lig olmak üzere, toplam dört ligden 118 takımla spor mücadelesi tam gaz devam ediyor. Galatasaray, Fenerbahçe ve Beşiktaş gibi büyük kulüplerin kadın futbol takımı çıkarmasıyla ligdeki rekabet artarken, kadın futbolunun görünürlüğü açısından da bir katkı sağlıyor. Bu konu hakkında Milli Futbolcu Ferda İpek Çevik şöyle diyor:

İlk futbola başladığım zamanlarla şimdiyi kıyaslarsak ilginin daha fazla olduğunu söyleyebilirim. Özellikle büyük ve köklü takımların bu işin içine girmesiyle birlikte bu ilgi eskisine göre daha da artmış durumda. Büyük takımların taraftarlarının maçları izlemeye gelmesi, takımların imkanları doğrultusunda yayınların yapılması, kadın futbolunda sosyal medyanın geçmişe göre daha aktif kullanılması bu ilginin artmasına sebep oldu diyebilirim.

“Sloganımız: Kadın futbolu için tam zamanı”

Türkiye’de kadın futbolunun ivme kazandığı ve genç kızlar arasında giderek daha popüler hale geldiği görülüyor. Türkiye Futbol Federasyonu’nun (TFF) desteğiyle, kadın futbolu alt yapı seviyesinde ve profesyonel liglerde daha fazla önem kazanmaya başladı. Örneğin TFF, 8 Mart Dünya Kadınlar Gününde yaptığı organizasyonla “Kadın Futbolu İçin Tam Zamanı” sloganıyla FIFA ve UEFA’ya sunulacak stratejik programını kamuoyu ile paylaştı. Bu stratejinin amacının ülkenin dört bir yanında genç yetenekler keşfederek kadın futbolcu sayısını ve futbol kalitesini arttırmak aynı zamanda da Türkiye Kadın Futbolunun küreselleşmesini sağlamak olduğu bildirildi.

Ligin yayıncı kuruluşunun olmaması, yasal bahis sitelerinde ve spor programlarında yer almaması, gerekli reklam ve sponsorlukların bulunmaması gibi durumlardan ötürü yeterli ilgide olmadığını düşünüyorum. Avrupa bu konuda biraz daha öncü durumda. UEFA’nın bir takım getirdiği zorunluluklar sayesinde kadın futbolu daha geniş kitlelere yayılıyor. Önümüzdeki yıllarda popülaritenin daha da artacağını umuyorum.

Klinik ve spor psikoloğu Senem Ağbulut: “Toplumsal baskı ve ön yargının getirdiği en büyük engellerden biri kendini bile keşfedememek oluyor.”

Toplumsal açıdan bakıldığında, kadın futbolunun gelişimi için bazı zorluklarla karşılaşıldığı gözlemleniyor. Türkiye’de futbolun genellikle erkek bir spor olarak algılanması, kadın futbolcuların karşılaştığı en büyük engellerden biri. Geleneksel cinsiyet rolleri ve stereotipleri sebebiyle bazı ebeveynler kız çocuklarının futbol oynamasını desteklemek yerine, onları daha “uygun” olarak görülen spor dallarına yönlendiriyor. Ailelerin bu tutumuyla ilgili Klinik ve Spor Psikoloğu Senem Ağbulut şöyle diyor:

Futbol oynamak isteyip de baskılar sebebiyle oynayamayan genç kızlara baktığımızda ise, bu noktada aslında ailelerin maddi kaygıları devreye giriyor. Erkek çocuk, futbol oynadığı zaman aile destekliyor, çıkış kapısı olarak görülüyor. Ama ülkemizde ne yazık ki, kadınlarda hatırı sayılır maddi bir kazanç getirmediğinden dolayı ‘’kız çocuk futbol oynayıp da nereye gelecek?’’ gibi bir düşünceye hapsolmuş durumdalar.

Kadın futbolcuların kazandıkları başarılar arttıkça toplumun futbola bakışını değiştirmeye devam ediyor. Bu değişim her ne kadar yavaş olsa da yapılan her yatırımla umut verici adımlar atılıyor.

“Bir noktadan sonra hak edilen saygıyı kazanıyorsunuz.”

Yaşadığı zorluklar hakkında konuşan Milli Futbolcu Ferda İpek Çevik, karşılaştığı zorluklar arasında en büyüğünün toplumsal ön yargılar olduğundan bahsetti. Türkiye Kadın Futbolunun yeteri kadar gelişmediğinden kaynaklı yaşanan bazı sorunları dile getiren Ferda İpek Çevik şöyle diyor:

Gelişmekte olan bir sektördeyiz, profesyonel değiliz ve bahsettiğim gibi bunun birçok zorluğu oluyor. Örneğin her takım sigorta ödemesi yapmıyor. Sözleşmeler karşılıksız feshedildiğinde ödeneklerini alamayan sporcular oluyor. Çoğu zaman sporcuların ve antrenörlerin daha fazla çabalaması gerekiyor. Piyasanın düşük olması çoğu sporcunun ekstra bir işte daha çalışma zorunluğunda bırakıyor ve bu da haliyle performansı etkiliyor. Bizler bunca zorlukla boğuşurken buz dağının görünmeyen kısımlarını bilmeden sadece ön yargı ile yapılan epey bi can sıkıcı olabiliyor. Ama ona rağmen büyük bir tutkuyla futbolumuzu oynamaya devam ediyoruz. Verdiğimiz emeklerle bir noktadan sonra hak edilen saygıyı kazanıyorsunuz.’’

Türkiye Kadın Futbolu, yapılan yatırımlar ve kadın futbolcuların kararlılığıyla önemli bir gelişim gösteriyor. Toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadınların spor yapma hakkı konusunda artan farkındalık ve bilinçlendirme çalışmalarıyla kadın futbolunun daha geniş kitlelere ulaşmasını amaçlanıyor. Genç ve kadın sporculara verilen desteklerle de gelecekte daha gelişmiş bir kadın futbolu bizleri bekliyor.

Kadınlar Süper Ligi ya da sponsorluk anlaşması sonucunda Turkcell Kadın Futbol Süper Ligi, birbirinden iddialı kadın futbol takımlarıyla karşılaşmalar tam gaz devam ediyor. Türkiye Futbol Federasyonu tarafından her yıl kadın futbol takımları arasında düzenlenen lig organizasyonu Kadın 1. Ligi olarak konumlandırılmış ve Türkiye’deki kadın futbolu piramidinin en üst seviye ligi hâline geldi.

Toplam 18 takımdan oluşan Turkcell Kadın Futbol Süper Ligi, 26. Haftasını tamamlarken puan cetvelinde ilk sırada 62 puanla Galatasaray, son sırada ise 5 puanla Bitexen Adana İdmanyurdu takımları yer alıyor.

26. Haftada ligin dördüncü sırasındaki Beylerbeyi Spor Kulübü ve ligin ikinci sırasındaki Ankara Büyük Şehir Belediyesi Fomget takımları, Beylerbeyi 75. Yıl Stadyumunda karşı karşıya geldi.

Türkiye erkek futbolunda Passolig gibi platformlardan bilet satışı gerçekleşirken, Kadın liginde ücretsiz olarak maçlar takip edilebiliyor. İki takımın yoğun taraftar katılımıyla gerçekleşen maçta, takımına destek amaçlı davul gibi ekipmanlarla gelen Beylerbeyi Spor taraftarları, maç süresi boyunca marş ve şarkılarla takımını destekledi.

Fomget takımının 35 numaralı Kongo asıllı futbolcusu Marlene Kasaj, maçın 24. dakikası geçirdiği sakatlıkla kenara alındı. Gerekli tedaviler uygulansa da sporcu maça devam edemedi.

Fomget takımındaki Karadağlı futbolcu Armisa Kuç, 11 ve 22. dakikalarda attığı goller ile takımını öne geçirdi. 90 dakika süren maç üç sarı kart ile tamamlanırken, Beylerbeyi Spor Kulübü gol şansı bulamadı.

Kendi stadında mağlup olan Beylerbeyi Spor taraftarları maçtan üzgün olarak ayrılırken Ankara Büyük Şehir Belediyesi Fomget takımı hanesine üç puan yazdırdı.

30. Haftada tamamlacak Kadınlar Süper Ligi’nin şampiyonu bir ay sonra belli olacak. Birinci olan takım Türkiye’yi UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi’nde temsil etme hakkını elde ederken puan tablosunda son 3 sırada yer alan kulüpler lig düşüyor.

Türkiye’de kadın futbolu

Günümüzde artan sponsorluklar ve yatırımlar ile, kadın futbolu daha popüler hale gelmeye başladı. Dört büyüklerin lige kadın takımı çıkarması, Türkiye Kadın Futbol liginin değerlenmesine sebep oluyor. Peki bu yatırımlar yeterli mi? Türkiye kadın futbolu nereye gidiyor? Milli Sporcu İrem Eren, Antrenör Ahmet Yılmaz ve Eski Milli Futbolcu Ceren Kuvvet; Kadın futbolunun geleceğini ve Türkiye’de kadın futbolcu olmayı konuştu.